|
20 KASIM 1959
20 Kasım "Dünya Çocuk Hakları Günü". Dünya üzerinde birçok
çocuk ya savaş ortasında ya da açlık sınırında yaşamını
sürdürüyor. Bu koşulları ortadan kaldırmak ve onlara daha
iyi bir yaşam sağlamak amacıyla hazırlanan Çocuk Hakları
Sözleşmesi, 191 ülke tarafından kabul edilmiştir.
Türkiye'nin de 1990 yılında imzaladığı bu sözleşme toplam 54
maddeden oluşmaktadır.
Taraf ülkeler bu sözleşmeyi hazırlarken çocuğun kişiliğinin
tam ve uyumlu olarak gelişebilmesi için mutluluk, sevgi ve
anlayış havasının içindeki bir aile ortamında yetişmesinin
gerekliliğini kabul etmişlerdir. Ayrıca çocuğun toplumda
bireysel bir yaşantı sürdürebilmesi için her yönüyle
hazırlanmasının ve özellikle barış, değerbilirlik, hoşgörü,
özgürlük, eşitlik ve dayanışma ruhuyla yetiştirilmesinin
gerekliliğini savunmuşlardır.
*Madde 1
Bu Sözleşme uyarınca çocuğa uygulanabilecek olan kanuna göre
daha erken yaşta reşit olma durumu hariç, onsekiz yaşına
kadar her insan çocuk sayılır.
*Madde 2
1.Taraf Devletler, bu Sözleşmede yazılı olan hakları kendi
yetkileri altında bulunan her çocuğa, kendilerinin, ana
babalarının veya yasal vasilerinin sahip oldukları, ırk,
renk, cinsiyet, dil, siyasal ya da başka düşünceler, ulusal,
etnik ve sosyal köken, mülkiyet, sakatlık, doğuş ve diğer
statüler nedeniyle hiçbir ayrım gözetmeksizin tanır ve
taahhüt ederler.
*Madde 3
1.Kamusal ya da özel sosyal yardım kuruluşları, mahkemeler,
idari makalar veya yasama organları tarafından yapılan ve
çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde, çocuğun yararı
temel düşüncedir.
*Madde 5
1.Taraf Devletler, bu Sözleşmenin çocuğa tanıdığı haklar
doğrultusunda çocuğun yeteneklerinin geliştirilmesi ile
uyumlu olarak, çocuğa yol gösterme ve onu yönlendirme
konusunda ana-babanın, yerel gelenekler öngörüyorsa uzak
aile veya topluluk üyelerinin, yasal vasilerinin veya
çocuktan hukuken sorumlu öteki kişilerin sorumluluklarına,
haklarına ve ödevlerine saygı gösterirler
*Madde 6
1.Taraf Devletler, her çocuğun temel yaşama hakkına sahip
olduğunu kabul ederler.
2.Taraf Devletler, çocuğun hayatta kalması ve gelişmesi için
mümkün olan azami çabayı gösterirler.
nMadde 11
1.Taraf Devletler, çocukların yasadışı yollarla ülke dışına
çıkarılıp geri döndürülmemesi halleriyle mücadele için
önlemler alırlar.
*Madde 12
1.Taraf Devletler, görüşlerini oluşturma yeteneğine sahip
çocuğun kendini ilgilendiren her konuda görüşlerini
serbestçe ifade etme hakkını bu görüşlere çocuğun yaşı ve
olgunluk derecesine uygun olarak, gereken özen gösterilmek
suretiyle tanırlar.
*Madde 13
1.Çocuk, düşüncesini özgürce açıklama hakkına sahiptir; bu
hak, ülke sınırlarına bağlı olmaksızın; yazılı, sözlü,
basılı, sanatsal biçimde veya çocuğun seçeceği başka bir
araçla her türlü haber ve düşüncelerin araştırılması, elde
edilmesi ve verilmesi özgürlüğünü içerir.
*Madde 14
1. Taraf Devletler, çocuğun düşünce, vicdan ve din
özgürlükleri hakkına saygı gösterirler.
*Madde 15
1. Taraf Devletler, çocuğun dernek kurma ve barış içinde
toplanma özgürlüklerine ilişkin haklarını kabul ederler.
*Madde 16
1.Hiçbir çocuğun özel yaşantısına, aile, konut ve
iletişimine keyfi ya da haksız bir biçimde müdahale
yapılamayacağı gibi, onur ve itibarına da haksız olarak
saldırılamaz.
Madde 20
*1.Geçici ve sürekli olarak aile çevresinden yoksun kalan
veya kendi yararına olarak bu ortamda bırakılması kabul
edilmeyen her çocuk, Devletten özel koruma ve yardım görme
hakkına sahip olacaktır
*Madde 23
1.Taraf Devletler zihinsel ya da bedensel özürlü çocukların
saygınlıklarını güvence altına alan, özgüvenlerini
geliştiren ve toplumsal yaşama etkin biçimde katılmalarını
kolaylaştıran şartlar altında eksiksiz bir yaşama sahip
olmalarını kabul ederler.
*Madde 24
1.Taraf Devletler, çocuğun olabilecek en iyi sağlık düzeyine
kavuşma, tıbbi bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini veren
kuruluşlardan yararlanma hakkını tanırlar. Taraf Devletler,
hiçbir çocuğun bu tür tıbbi bakım hizmetlerinden yararlanma
hakkından yoksun bırakılmamasını güvence altına almak için
çaba gösterirler
*Madde 27
1.Taraf Devletler, her çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal,
ahlâksal ve toplumsal gelişmesini sağlayacak yeterli bir
hayat seviyesine hakkı olduğunu kabul ederler.
*Madde 28
1.Taraf Devletler, çocuğun eğitim hakkını kabul ederler.
*Madde 31
1.Taraf Devletler çocuğun dinlenme, boş zaman değerlendirme,
oynama ve yaşına uygun eğlence (etkinliklerinde) bulunma ve
kültürel ve sanatsal yaşama serbestçe katılma hakkını
tanırlar.
*Madde 33
1.Taraf Devletler, çocuğun, ekonomik sömürüye ve her türlü
tehlikeli işte ya da eğitimine zarar verecek ya da sağlığı
veya bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlâksal ya da toplumsal
gelişmesi için zararlı olabilecek nitelikte çalıştırılmasına
karşı korunma hakkını kabul ederler.
*Madde 34
Taraf Devletler, çocuğu, her türlü cinsel sömürüye ve cinsel
suistimale karşı koruma güvencesi verirler. |
Bugün 
